ريچارد بل ( مترجم : بهاء الدين خرمشاهى )
25
در آمدى بر تاريخ قرآن ( فارسى )
عواطف مسيحيان را در سراسر امپراتورى بيزانس برانگيخت و هراكليوس را قادر ساخت كه نيروهايش را سروسامان تازهاى بدهد . او پس از سركوب قوم اوار Avar كه قسطنطنيه را از شمال تهديد مىكردند ، در سال 622 م در برابر ايرانيان قد علم كرد . در يك سلسله جنگ در آسياى صغير ، به موفقيتهايى دست يافت ، ولى ايرانيان در سال 626 م قسطنطنيه را به مدتى كوتاه و بدون نتيجه محاصره كردند . هجوم جسورانهء هراكليوس در سال 627 م به عراق ، در نهايت به شكست سپاه ايران انجاميد . هرچند هراكليوس بهزودى عقب نشست ، فشارهاى ناشى از سلسله جنگهاى طولانى رفته رفته در امپراتورى ايران محسوس افتاد . در فوريهء 628 م خسروى دوم ساسانى كشته شد ، و پسرش كه جانشين او شد با حريفان متعدد مواجه شد و خواهان صلح و سازش گرديد . كشمكش عظيم سرانجام پايان گرفت و برد با بيزانسىها بود . مذاكرات مربوط به تخليهء ايالات بيزانس تا اوايل 629 م به طول انجاميد و در سپتامبر همان سال هراكليوس پيروزمندانه وارد قسطنطنيه شد . جادهء مقدس منتهى به بيت المقدس در مارس 630 م بازپس گرفتهشد . كشمكش دو قدرت بزرگ ، بيش از آنچه در بادى نظر برمىآيد ، براى سياست عربستان معنى داشت . اين كشمكش درواقع قابل مقايسه با كشاكشى است كه بين بلوك شوروى و قدرتهاى آتلانتيك در دهههاى پس از جنگ دوم جهانى حاكم بود . همانطور كه هريك از طرفين در عصر جديد مىكوشيد كه از حمايت كشورهاى نسبتا كوچك بىطرف برخوردار شود ، در عصر قديم در قرنهاى ششم و هفتم ميلادى هم هر يك از طرفين مىكوشيد كه منطقهء نفوذش را در عربستان گسترش دهد و منطقهء نفوذ حريفش را كاهش دهد . با قبايل بيابانى عربستان چندان كارى نمىشد كرد مگر حفظ